Wnętrze kościoła
Ikonostas i melkici
Czym jest ikonostas, kto wykonał ten w Saint-Julien-le-Pauvre, jak został skrócony i odrestaurowany oraz kim są melkici.
Zarezerwuj miejsce na koncercie ↗Szybka odpowiedź
Złocony drewniany parawan we wschodniej części Saint-Julien-le-Pauvre to ikonostas, czyli ściana ikon kościoła obrządku bizantyjskiego. Został wykonany w Damaszku przez Girgiego Bitara i poświęcony w 1891 roku, skrócony w latach 50. XX wieku i odrestaurowany do 2012 roku. Kościół należy do wspólnoty melkickiego Kościoła greckokatolickiego od 1889 roku.
Czym jest ikonostas
W obrządku bizantyjskim ikonostas to ściana malowanych ikon oddzielająca sanktuarium od nawy. Nie jest tak bardzo barierą, ile progiem — miejscem, w którym zgromadzenie i ołtarz się spotykają. Większość kościołów zachodnich nie ma odpowiednika takiego rozwiązania. Wchodząc do Saint-Julien-le-Pauvre w oczekiwaniu na wysoki ołtarz, napotykasz tę ścianę ikon i zasłonięte drzwi — pierwszy znak, że świątynia należy do innej tradycji niż pobliska gotycka katedra.
Kto go wykonał
Ikonostas w Saint-Julien-le-Pauvre powstał w Damaszku w Syrii, w warsztacie stolarza Girgiego Bitara, a poświęcono go w 1891 roku — dwa lata po tym, jak wspólnota melchicka otrzymała ten kościół. To rzeźbiona drewniana ściana z rzędami malowanych ikon, zasłoniętymi drzwiami i krzyżem u góry. Paryski kościół z ikonostasem wykonanym w Damaszku to drobny fakt mówiący wiele o zasięgu więzi tej wspólnoty: parafia należy do Kościoła, którego korzenie tkwią w chrześcijańskiej wspólnocie Antiochii.
Ścięty, a potem odrestaurowany
W latach pięćdziesiątych XX wieku ówczesny proboszcz kazał ściąć górną część ikonostasu, aby lepiej wyeksponować apsydę. Usunięto wówczas górny rząd z szeregiem Apostołów wokół Chrystusa, a trzynaście ikon wyjęto. W 2011 roku wnuk Gergiego Bitara, Gaby Bitar, zaproponował pomoc w przywróceniu ikonostasowi pierwotnej formy. Odnaleziono jedenaście z trzynastu brakujących ikon, stolarz i konserwator odbudowali rzeźbioną ramę i namalowali dwie brakujące, a prace ukończono w 2012 roku.
Kim są melchici
Melchicki Kościół Greckokatolicki to Kościół wschodni pozostający w pełnej jedności z Rzymem. Jego korzenie sięgają chrześcijańskiej wspólnoty Antiochii; odłączył się od chalcedońskiego Patriarchatu Antiochii w 1724 roku, gdy wszedł w jedność z Papieżem. Podąża za obrządkiem bizantyjskim — tradycją liturgiczną używaną również przez Kościoły prawosławne. Słowo „melchicki" pochodzi od syryjskich i arabskich określeń króla i królewskości. Największe wspólnoty melchickie znajdują się w Libanie i Syrii, a paryska parafia w Saint-Julien istnieje od 1889 roku.
Widok z twojego miejsca
Podczas koncertu ikonostas jest tym, na co patrzysz. Ikony najłatwiej odczytać w rzędach: dolny rząd tworzą duże ikony po bokach centralnych drzwi, a wyższe rzędy mieszczą mniejsze sceny i postacie. Nie musisz znać świętych, by rozkoszować się kolorem — czerwone zasłony na tle ciemnego rzeźbionego drewna, rozświetlone blaskiem lamp. Ponieważ kościół jest miejscem kultu, traktuj ikonostas jak scenę każdej świętej przestrzeni: przyglądaj się uważnie, ale zachowaj dystans i nie dotykaj. Zdjęcia wykonane przed koncertem, z ustawionymi krzesłami, pokazują, jak blisko ikonostasu znajdują się pierwsze rzędy; jeśli możesz, wybierz miejsce, z którego dobrze widać centralne drzwi.
Żywa parafia
Ten kościół nie jest muzeum. Nabożeństwa odbywają się zgodnie z kalendarzem parafii melchickiej, a koncert dzieli z nimi nawę. To dobry powód, by przyjść nieco wcześniej, usiąść w ciszy i chłonąć wnętrze. To również powód, by ubrać się z należytym szacunkiem i traktować ten budynek jako własność tej wspólnoty.
Najczęściej zadawane pytania
Czy ikonostas jest oryginalnym elementem tego kościoła?
Nie. Powstał w Damaszku pod koniec XIX wieku i został poświęcony w 1891 roku, gdy wspólnota melchicka otrzymała tę świątynię.
Czy mogę podejść bliżej?
Podczas koncertu patrzysz na nią ze swojego miejsca. Kościół jest miejscem kultu, więc zachowaj dystans.
Czy kiedykolwiek został uszkodzony?
Jego górna kondygnacja została usunięta w latach 50. XX wieku, a przegroda została przywrócona do pełnej formy do 2012 roku.
Źródła