Saint-Julien-le-Pauvre: η εκκλησία

Η εκκλησία εν συντομία

Ο Saint-Julien-le-Pauvre βρίσκεται στην οδό 1 Rue Saint-Julien le Pauvre, στο 5ο διαμέρισμα, στην Αριστερή Όχθη, κοντά στα παλιά σοκάκια της Λατινικής Συνοικίας και απέναντι από τη Notre-Dame, στην άλλη πλευρά του ποταμού. Από τον δρόμο δείχνει σεμνός: ένα λιτό δυτικό μέτωπο με έναν στρογγυλό φεγγίτη και, δίπλα του, το τραχύ κούτσουρο ενός πύργου που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Το εσωτερικό είναι εκεί όπου φαίνεται η ηλικία του: μεσαιωνικοί κίονες, πρώιμες γοτθικές θόλοι και ένα τέμπλο με επίχρυσες εικόνες μοιράζονται μία μικρή αίθουσα. Η εκκλησία είναι ενεργή ενορία, έδρα της Μελχιτικής Ελληνικής Καθολικής κοινότητας από το 1889, και παράλληλα ένας χώρος όπου διοργανώνονται κλασικές συναυλίες.

Από ξενώνα προσκυνητών σε μοναστηριακή εκκλησία

Γραπτές πηγές εντοπίζουν έναν ξενώνα για ταξιδιώτες και προσκυνητές χωρίς χρήματα, με παρεκκλήσι αφιερωμένο σε κάποιον Άγιο Ιουλιανό, σε αυτή τη θέση ήδη από τον 6ο αιώνα. Τα παλαιότερα κτίσματα καταστράφηκαν από Νορμανδούς επιδρομείς τον 9ο αιώνα. Στις αρχές του 12ου αιώνα η ιδιοκτησία πέρασε στους Κλουνιακούς μοναχούς του μοναστηριού του Longpont, οι οποίοι την ανοικοδόμησαν. Οι πηγές συνδέουν το όνομα της εκκλησίας με τον Ιουλιανό τον Νοσοκόμο, τον Ιουλιανό του Le Mans και τον Ιουλιανό του Brioude, τρεις αγίους που μοιράζονται το ίδιο όνομα, γι' αυτό και οι αναφορές για την αφιέρωση διαφέρουν. Ο ξενώνας έχει σημασία για την ιστορία επειδή εξηγεί τη θέση της εκκλησίας πάνω σε έναν δρόμο προσκυνητών: οι ταξιδιώτες χωρίς χρήματα μπορούσαν να βρουν καταφύγιο, και οι προσκυνητές που κατευθύνονταν στον Camino και περνούσαν από την Αριστερή Όχθη συνδέονται με αυτή τη θέση σε ορισμένες αφηγήσεις.

Η δεκαετία του 1160: χτίζοντας δίπλα στη Notre-Dame

Η εκκλησία που βλέπετε σήμερα άρχισε να χτίζεται τη δεκαετία του 1160, τα χρόνια που ο καθεδρικός ναός της Notre-Dame υψωνόταν στο νησί. Οι εργασίες ξεκίνησαν σε ρυθμό ρομανικό και το μεγαλύτερο μέρος του κτίσματος είναι πρώιμο γοτθικό. Το ιερό έχει πρώιμες εξαμερείς νευρωτές θόλους και σχεδιάστηκε με τρεις ορόφους, αν και ο τρίτος δεν χτίστηκε ποτέ. Η γλυπτική του ιερού αντηχεί τη Notre-Dame και ίσως φιλοτεχνήθηκε από τους ίδιους καλλιτέχνες. Ο κεντρικός ναός έχει τέσσερα διαμερίσματα, με πλάγια κλίτη εκατέρωθεν και οξυκόρυφα τόξα που στηρίζονται σε στρογγυλούς κίονες.

Κιονόκρανα, νούφαρα και μια άρπυια

Κοιτάξτε ψηλά στα κιονόκρανα, στις σκαλιστές κορυφές των κιόνων. Ο 19ου αιώνα αρχαιοδίφης Ferdinand de Guilhermy μέτρησε περισσότερα από 150 από αυτά, σχεδόν όλα διαφορετικά, και πολλά είναι σκαλισμένα με φύλλα νούφαρων και άλλων υδρόβιων φυτών. Ένας κίονας του 12ου αιώνα φέρει μια άρπυια, ένα πλάσμα με σώμα πουλιού και πρόσωπο γυναίκας. Είναι μικρές λεπτομέρειες, εύκολο να τις προσπεράσεις στο φως του απογεύματος, αλλά είναι ο λόγος που ένα κοινό συναυλίας που φτάνει νωρίς έχει κάτι να κοιτάζει όσο οι μουσικοί κουρδίζουν.

Η πανεπιστημιακή εκκλησία

Η εκκλησία βρισκόταν κοντά στα σχολεία του μεσαιωνικού Παρισιού, και το Πανεπιστήμιο του Παρισιού πραγματοποιούσε συνελεύσεις και μαθήματα σε αυτήν τον Μεσαίωνα. Η εκκλησία ήταν επομένως μέρος της φοιτητικής ζωής πολύ πριν γίνει τόπος όπου οι επισκέπτες έρχονταν για μουσική. Ο δεσμός εξασθένησε καθώς το πανεπιστήμιο απομακρύνθηκε, και τον 17ο αιώνα η εκκλησία είχε γίνει μια συνηθισμένη ενοριακή εκκλησία. Αυτό που σώζεται σήμερα είναι ένα μεγάλο τμήμα του μεσαιωνικού κτηρίου, όχι το σύνολό του, και αξίζει να το γνωρίζετε πριν πάτε: η εκκλησία που επισκέπτεστε είναι ένας κοντολογημένος, μπαλωμένος, πολυχρησιμοποιημένος επιζών, και η γοητεία της βρίσκεται ακριβώς σε αυτό.

Απώλεια και επιστροφή, 17ος αιώνας έως 1826

Τον 17ο αιώνα ο κεντρικός ναός έχασε τα δύο δυτικά του τμήματα και χτίστηκε μια νέα πρόσοψη, που είναι η λιτή όψη που βλέπετε σήμερα. Κατά τη Γαλλική Επανάσταση η εκκλησία έκλεισε και χρησιμοποιήθηκε ως αποθήκη αλατιού. Επέστρεψε στη καθολική λατρεία το 1826 και αναστηλώθηκε τον 19ο αιώνα. Σήμερα είναι προστατευμένη: οι πηγές την καταγράφουν ως ιστορικό μνημείο χαρακτηρισμένο το 1846, γεγονός που καθορίζει τους κανόνες για το πώς μπορεί να τροποποιηθεί και να διατηρηθεί. Η ιστορία της απώλειας και της επαναχρήσης εξηγεί γιατί το εσωτερικό δείχνει ανισόπεδο και κατοικημένο παρά γυαλισμένο. Τίποτα εδώ δεν διαβάζεται ως επίδειξη, και αυτό είναι μέρος της γοητείας του.

Μελκίτικη εκκλησία από το 1889

Το 1889 η εκκλησία ανατέθηκε στη Μελκίτικη Ελληνοκαθολική κοινότητα, γεγονός που την κατέστησε την πρώτη ενορία της κοινότητας στην πρωτεύουσα. Η Μελκίτικη Ελληνοκαθολική Εκκλησία είναι μια Ανατολική Καθολική εκκλησία σε πλήρη κοινωνία με τη Ρώμη, και ανιχνεύει τις ρίζες της στη χριστιανική κοινότητα της Αντιόχειας. Ακολουθεί το βυζαντινό τυπικό, την παράδοση που διαμορφώνει επίσης το εσωτερικό που βλέπετε, με εικόνες στη θέση των περισσότερων αγαλμάτων. Οι ενοριακές λειτουργίες πραγματοποιούνται στον ίδιο χώρο με τις συναυλίες, επομένως η εκκλησία είναι ένας ζωντανός τόπος λατρείας και όχι μουσείο.

Το εικονοστάσιο

Το σκαλιστό ξύλινο τέμπλο με τις εικόνες που κλείνει το ιερό ονομάζεται εικονοστάσιο. Αυτό κατασκευάστηκε στη Δαμασκό από τον επιπλοποιό Girgi Bitar και εγκαινιάστηκε το 1891. Τη δεκαετία του 1950 ο εφημέριος αφαίρεσε την ανώτερη ζώνη του για να ανοίξει η θέα προς την αψίδα, πράγμα που αφαίρεσε μια σειρά εικόνων. Μια αποκατάσταση που ολοκληρώθηκε το 2012 ανακατασκεύασε το τέμπλο στην αρχική του μορφή. Μαζί με τους μεσαιωνικούς κίονες γύρω του, το εικονοστάσιο είναι η εικόνα που θυμούνται οι περισσότεροι επισκέπτες. Ένας ξεχωριστός οδηγός σε αυτόν τον ιστότοπο εξηγεί πώς να το διαβάσετε.

Νταντά στον κεντρικό ναό, 1921

Στις 14 Απριλίου 1921 οι καλλιτέχνες του κινήματος Νταντά διάλεξαν αυτή την εκκλησία για μια εκδρομή. Στην ομάδα συμμετείχαν ο Τριστάν Τζαρά, ο Αντρέ Μπρετόν, ο Φιλίπ Σουπώ και ο Φρανσίς Πικαμπιά, και η μέρα είναι γνωστή ως η εκδρομή των Νταντά. Είναι ένα σύντομο επεισόδιο, αλλά δείχνει πόσο καιρό η εκκλησία είναι γνωστή στο Παρίσι ως μια ιδιόμορφη, γεμάτη χαρακτήρα γωνιά της Αριστερής Όχθης, ένα μέρος όπου οι άνθρωποι πήγαιναν επίτηδες.

Επίσκεψη και παρακολούθηση συναυλίας

Η σελίδα της πόλης για την εκκλησία δίνει τη διεύθυνση και αναφέρει ότι η εκκλησία είναι προσβάσιμη, με διαθέσιμη αφαιρούμενη ράμπα για τα δύο σκαλοπάτια της εισόδου· συνιστά να επικοινωνήσετε με την εκκλησία εκ των προτέρων. Δεν παραθέτει τακτικές ώρες λειτουργίας και αναφέρει ότι οι ώρες μπορεί να αλλάξουν, οπότε ελέγξτε την ημέρα της επίσκεψης. Ο αξιόπιστος τρόπος για να βρεθείτε στο εσωτερικό είναι να κλείσετε θέση στη συναυλία, η οποία διαρκεί περίπου 65 λεπτά· φτάστε έγκαιρα και ρίξτε μια ματιά γύρω πριν ξεκινήσει η μουσική. Η Square René-Viviani, το μικρό πάρκο δίπλα στην εκκλησία, αποτελεί φυσικό σημείο αναμονής. Ο οδηγός συναυλιών σε αυτόν τον ιστότοπο καλύπτει ημερομηνίες και εισιτήρια, και ο σταθμός μετρό και RER Saint-Michel είναι ο κοντινότερος μεγάλος κόμβος.

Διαβάστε στη συνέχεια: Συναυλία στη Saint-Julien-le-Pauvre

Για ποιους δεν είναι

Αυτή η εκκλησία δεν είναι για εσάς αν θέλετε έναν μεγαλοπρεπή καθεδρικό εσωτερικό, έναν μακρύ κατάλογο έργων τέχνης ή εγγυημένη πρόσβαση σε ώρα της επιλογής σας. Είναι μικρή, είναι πρώτα απ' όλα ενοριακή εκκλησία και οι πόρτες της ακολουθούν το πρόγραμμα της ενορίας. Οι επισκέψεις μπορεί να είναι περιορισμένες κατά τη διάρκεια των λειτουργιών. Δεν υποκαθιστά επίσης τον μεγάλο γοτθικό καθεδρικό στην άλλη όχθη του ποταμού, που ανήκει σε εντελώς διαφορετική κλίμακα επίσκεψης. Αν αυτό που θέλετε είναι μία ήσυχη ώρα σε ένα παλιό παρισινό δωμάτιο με μουσική, ταιριάζει απόλυτα.